इजरायलको संसदीय निर्वाचनमा प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुको नेतृत्वमा रहेको गठबन्धनले बहुमत प्राप्त गर्न नसकेपछि सरकार गठनको प्रक्रिया अन्योलमा परेको छ। निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भएसँगै विदेशी हस्तक्षेप र मतदानमा अनियमितताको आरोप–प्रत्यारोपले इजरायली राजनीति थप विवादित बनेको छ।
नेतान्याहुको पार्टी लिकुडले अरब नेतृत्वका राजनीतिक दलहरूले निर्वाचनमा मत ‘चोरी’ गरेको आरोप लगाएको छ। ती दलले कतार र टर्कीबाट अवैध आर्थिक सहयोग प्राप्त गरेको हुन सक्ने आशंकामा इजरायलको आन्तरिक सुरक्षा निकाय शिन बेटले अनुसन्धान थालेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
तर, कतारको विदेश मन्त्रालयले उक्त आरोप अस्वीकार गर्दै त्यसलाई ‘हास्यास्पद र खतरनाक’ भनेको छ। कतारले इजरायली राजनीतिज्ञहरूले आफ्नो देशविरुद्ध दुष्प्रचार अभियान चलाएको आरोपसमेत लगाएको छ।
सरकार गठनमा अरब दलको भूमिका निर्णायक
निर्वाचनको अन्तिम परिणामअनुसार नेतान्याहुको गठबन्धनले ५३ सिट प्राप्त गरेको छ भने प्रमुख विपक्षी नेता गादी आइजेनकोट नेतृत्वको गठबन्धनले ४८ सिट जितेको छ।
अरब समुदायको उल्लेख्य मतदानपछि अरब नेतृत्वका दुई राजनीतिक समूह—जोइन्ट लिस्ट र रामले संयुक्त रूपमा १९ सिट जितेका छन्। इजरायलको १२० सदस्यीय संसद् नेसेटमा अरब नेतृत्वका दलहरूले प्राप्त गरेको यो अहिलेसम्मकै ठूलो प्रतिनिधित्व भएको बताइएको छ।
कुनै पनि गठबन्धनले सरकार गठनका लागि आवश्यक बहुमत प्राप्त नगरेपछि १९ सिट जितेका अरब दल सम्भावित सत्ता समीकरणमा निर्णायक बनेका छन्। विपक्षी नेता आइजेनकोटका लागि अरब दलसँग सहकार्य गरेर सरकार गठन गर्ने सम्भावित बाटो खुला रहे पनि पछिल्लो विवादले त्यस्तो सहकार्यलाई प्रभावित पार्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
विदेशी हस्तक्षेपको आरोपमा विवाद
लिकुडले अरब दललाई मतदान गर्न मतदातालाई घुस दिइएको आरोपसमेत लगाएको छ। यसअघि केन्द्रीय निर्वाचन समितिका प्रमुखले विदेशी हस्तक्षेपको आशंकामा अनुसन्धान गर्न शिन बेटलाई आग्रह गरेका थिए।
तर, जोइन्ट लिस्ट र राम दुवैले निर्वाचनमा अनियमितता भएको आरोप अस्वीकार गरेका छन्। केन्द्रीय निर्वाचन समितिका कार्यवाहक महानिर्देशक डिन लिभ्नेले पनि निर्वाचनमा अनियमितता भएको भन्ने आरोपमा कुनै आधार नरहेको बताएका छन्।
इजरायली सञ्चारमाध्यममा कतारले अरब समुदायको मतदान सहभागिता बढाउने उद्देश्यले आर्थिक सहयोग गरेको दाबीबारे समाचार सार्वजनिक भए पनि कतारले त्यसलाई खारेज गरेको छ।
नेतान्याहुको आलोचना
प्रमुख विपक्षी नेता गादी आइजेनकोटले निर्वाचनपछि राजनीतिक वातावरण प्रभावित पार्ने प्रयास गरेको भन्दै नेतान्याहुको आलोचना गरेका छन्। नेतान्याहुका आलोचकहरूले विदेशी हस्तक्षेपको आरोपलाई अरब नेतृत्वका राजनीतिक दलहरूको वैधता कमजोर पार्ने प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
निर्वाचन परिणामपछि इजरायलमा सरकार गठनको समीकरणसँगै अरब समुदायको राजनीतिक प्रतिनिधित्व, विदेशी हस्तक्षेपको आरोप र निर्वाचन प्रक्रियाको विश्वसनीयताबारे बहस चर्किएको छ। अब सरकार गठनका लागि कुन दल वा समूहबीच सहकार्य हुन्छ भन्ने विषय इजरायली राजनीतिको मुख्य चासो बनेको छ।
