तिहारमा बिजुली अभाव नहुने प्राधिकरणको दाबी, ४३० मेगावाट उत्पादन प्रणालीबाहिर
काठमाडौं । उज्यालोको पर्व तिहार नजिकिँदै गर्दा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले यस वर्ष लक्ष्मीपूजासहित तिहारभर विद्युत् आपूर्तिमा समस्या नआउने जनाएको छ। बाढीपहिरोका कारण विद्युत् उत्पादनमा ठूलो क्षति पुगे पनि माग र आपूर्तिको सन्तुलन मिलाउन आवश्यक तयारी गरिएको प्राधिकरणको भनाइ छ।
गत भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको बाढी तथा त्यसपछिका अविरल वर्षा र पहिरोका कारण जलविद्युत् आयोजनाहरूमा क्षति पुगेको थियो। यसबाट करिब ४३० मेगावाट विद्युत् राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीबाट बाहिरिएको छ। अन्य आयोजना र प्रसारण लाइनमा समेत क्षति पुगेको थियो।
तर, तिहारका बेला ठूला उद्योग तथा कलकारखाना बन्द रहने भएकाले घरायसी प्रयोजनमा बढ्ने विद्युत् माग व्यवस्थापन गर्न सहज हुने प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक दीर्घायुकुमार श्रेष्ठले बताएका छन्। उनका अनुसार उद्योगतर्फ खपत हुने विद्युत् बचत हुँदा घरायसी माग धान्न सकिनेछ।
सम्भावित प्राविधिक समस्या रोक्न प्राधिकरणले देशभरका ट्रान्सफर्मर, तार तथा सबस्टेसनको मर्मतसम्भार र सुदृढीकरण गरेको जनाएको छ। तिहार अवधिभर मर्मत टोली, डिफेन्डर तथा नो लाइटका प्राविधिकलाई चौबीसै घण्टा तयारी अवस्थामा राखिने श्रेष्ठले बताए।
प्राधिकरणको अनुमानअनुसार यस वर्ष लक्ष्मीपूजाका दिन राष्ट्रिय विद्युत् माग करिब १ हजार ६०० मेगावाट रहनेछ। गत वर्ष लक्ष्मीपूजाका दिन माग १ हजार ६५० मेगावाट पुगेको थियो। २०८० सालमा १ हजार ४३८ मेगावाट र २०७९ सालमा १ हजार ३०५ मेगावाट माग रहेको थियो। काठमाडौं उपत्यकामा भने विगतका वर्षमा लक्ष्मीपूजाका दिन ३५० देखि ३६० मेगावाटसम्म माग हुने गरेको छ।
सुक्खायाम सुरु भएसँगै नदीमा पानीको बहाव घट्दा जलविद्युत् उत्पादनमा केही कमी आएको छ। नेपालका अधिकांश आयोजना नदी प्रवाहमा आधारित भएकाले हिउँदमा उत्पादन घट्ने गर्छ। बाढीले ४३० मेगावाट उत्पादन प्रणालीबाट बाहिरिएपछि हाल कुल उत्पादन करिब ३ हजार १०० देखि ३ हजार २०० मेगावाटको हाराहारीमा रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
प्राधिकरणका अनुसार आन्तरिक विद्युत् मागभन्दा उत्पादन बढी रहेकाले लक्ष्मीपूजाका दिनसमेत ८०० देखि ९०० मेगावाटसम्म बिजुली बचत हुन सक्नेछ। बचत भएको विद्युत् भारततर्फ निर्यात गर्न सकिने अवस्था रहेको जनाइएको छ। कार्यकारी निर्देशक श्रेष्ठका अनुसार नेपालले कम्तीमा एक महिनासम्म विद्युत् आयात गर्नुपर्ने अवस्था छैन।
नेपालमा २०७५ सालअघि दैनिक १४ घण्टासम्म लोडसेडिङ हुने गरेको थियो। २०७३ सालको लक्ष्मीपूजाका दिन काठमाडौं उपत्यकामा परीक्षणका रूपमा लोडसेडिङ अन्त्य गर्ने प्रयास गरिएको थियो। उक्त प्रयास सफल भएपछि २०७५ साल वैशाखबाट देशभर लोडसेडिङ अन्त्य भएको घोषणा गरिएको थियो।
बाढीपहिरोका कारण विद्युत् उत्पादनमा क्षति पुगे पनि उद्योगहरू बन्द रहने अवस्था, आन्तरिक उत्पादन र प्राविधिक तयारीका आधारमा तिहारमा विद्युत् आपूर्तिमा समस्या नआउने प्राधिकरणले जनाएको छ।
रील क्याप्सन:
बाढीपहिरोका कारण ४३० मेगावाट विद्युत् उत्पादन प्रणालीबाट बाहिरिए पनि तिहारमा बिजुली अभाव नहुने नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको दाबी छ। लक्ष्मीपूजाका दिन राष्ट्रिय विद्युत् माग करिब १ हजार ६०० मेगावाट रहने अनुमान गरिएको छ।
