स्याङ्जामा पछिल्ला तीन आर्थिक वर्षमा २० वर्ष नपुगेका १०९ किशोरीले सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिएका छन्। प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय स्याङ्जाको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ देखि २०८२/८३ सम्म जिल्लामा कुल २ हजार ९१० जनाले सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिएका थिए। तीमध्ये १०९ जना २० वर्षमुनिका छन्।
तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा २० वर्षमुनिका ३७ जनाले सेवा लिएका थिए। २०८१/८२ मा यो संख्या बढेर ४२ पुगेको थियो भने २०८२/८३ मा घटेर ३० मा झरेको छ।
पछिल्लो वर्ष संख्या घटे पनि २० वर्ष नपुग्दै गर्भधारण गरी स्वास्थ्य संस्थाबाट सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिनुपर्ने अवस्था जिल्लामा अझै देखिएको छ। तर उपलब्ध तथ्यांकले उनीहरू कुन परिस्थितिमा गर्भवती भए, विवाह भएको थियो वा थिएन, गर्भधारण इच्छित थियो वा थिएन तथा परिवार नियोजनका साधनमा पहुँच कस्तो थियो भन्ने खुलाउँदैन।
प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालयका तथ्यांक अधिकृत विनोदप्रसाद भट्टका अनुसार सुरक्षित गर्भपतन सेवाको तथ्यांकले सेवा लिनेको संख्या मात्र देखाउने भएकाले यसैका आधारमा किशोरीमा हुने गर्भधारणको कारणबारे निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने बताउँछन्।
तीन वर्षको तथ्यांकमा २० वर्षमुनिका अधिकांश किशोरीले औषधिबाट सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिएका छन्। २०८०/८१ मा ३७ जनामध्ये ३० जनाले औषधिबाट र ७ जनाले शल्यक्रियामार्फत सेवा लिए। २०८१/८२ मा ४२ जनामध्ये २७ जनाले औषधिबाट र १५ जनाले शल्यक्रियाबाट सेवा लिए।
गत आर्थिक वर्षमा ३० किशोरीमध्ये २८ जनाले औषधिबाट र २ जनाले शल्यक्रियामार्फत सेवा लिएका थिए।
जिल्लाका ११ स्थानीय तहमध्ये वालिङ नगरपालिकामा २० वर्षमुनिका सेवाग्राहीको संख्या सबैभन्दा धेरै देखिएको छ। तीन आर्थिक वर्षमा वालिङबाट मात्रै ५१ जना २० वर्षमुनिका किशोरीले सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिएका छन्।
वालिङमा २०८०/८१ मा १२, २०८१/८२ मा २४ र २०८२/८३ मा १५ जना २० वर्षमुनिका किशोरीले सेवा लिएका थिए।
पुतलीबजारमा भने २० वर्षमुनिका सेवाग्राहीको संख्या क्रमशः ७, १ र ३ रहेको छ। अन्य स्थानीय तहमा पनि तीन वर्षको अवधिमा फरक–फरक संख्यामा किशोरीले सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिएका छन्।
नेपालको कानुनले विवाहका लागि २० वर्ष उमेर तोकेको भए पनि सुरक्षित गर्भपतन सेवा लिएका किशोरीको तथ्यांकलाई मात्रै आधार बनाएर उनीहरू बालविवाहका कारण गर्भवती भएको निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ।
किशोरीमा हुने गर्भधारणको कारण पहिचान गर्न विवाहको अवस्था, परिवार नियोजनका साधनको पहुँच तथा प्रयोग, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यसम्बन्धी ज्ञान, अनिच्छित गर्भधारण र स्वास्थ्य सेवामा पहुँचलगायत विषयमा थप अध्ययन आवश्यक देखिन्छ।
स्वास्थ्यकर्मीहरूका अनुसार किशोरावस्थामा हुने गर्भधारणले गर्भावस्था र प्रसूतिको समयमा स्वास्थ्यसम्बन्धी जटिलताको जोखिम बढाउन सक्छ। कम उमेरमा गर्भधारण हुँदा आमा तथा नवजात शिशुको स्वास्थ्यमा समेत विभिन्न जोखिम देखिन सक्ने भएकाले किशोर–किशोरीको यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यसम्बन्धी जानकारी र समयमै स्वास्थ्य सेवामा पहुँच महत्वपूर्ण मानिन्छ।
असुरक्षित रूपमा गर्भपतन गराउने प्रयासले गम्भीर स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्ने भएकाले कानुनी तथा सुरक्षित स्वास्थ्य सेवामा समयमै पहुँच सुनिश्चित गर्नु आवश्यक हुन्छ।
