‘बफर स्टेट’ शब्दप्रति ज्ञवालीको आपत्ति: कूटनीतिमा शब्द चयनमै चुक्दा सन्देश बिग्रिन सक्छ

काठमाडौं, वैशाख २ - प्रदीप ज्ञवालीले सरकारी दस्तावेजमा प्रयोग हुने भाषाप्रति उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने बताएका छन्। सरकारले हालै प्रस्तुत गरेको ‘राष्ट्रिय प्रतिबद्धता’ मा प्रयोग गरिएका केही शब्दप्रति उनले असन्तुष्टि जनाएका हुन्।

पूर्व परराष्ट्रमन्त्रीसमेत रहेका ज्ञवालीले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया दिँदै नेपाललाई ‘बफर स्टेट’ भनेर परिभाषित गर्नु उपयुक्त नभएको उल्लेख गरेका छन्। उनका अनुसार नेपालले ऐतिहासिक रूपमा यस्तो शब्द प्रयोग नगरेको र छिमेकी राष्ट्रहरूले पनि यसलाई स्वीकार नगरेको अवस्था छ।

उनले नेपालका छिमेकी मुलुकहरूसँग स्थायी शत्रुता वा द्वन्द्वको अवस्था नरहेको उल्लेख गर्दै यस्तो सन्दर्भमा ‘बफर स्टेट’ जस्तो शब्द प्रयोग गर्नु सान्दर्भिक नदेखिने बताएका छन्।

ज्ञवालीका अनुसार नेपालको प्राथमिकता राष्ट्रिय हितको संरक्षण, स्वतन्त्र परराष्ट्र नीति र सन्तुलित अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध कायम गर्नु हो। उनले मुद्दा, साझेदारी र परिस्थिति अनुसार देशबीचका सम्बन्धका आयाम फरक हुन सक्ने पनि स्पष्ट पारे।

सरकारको दस्तावेजमा उल्लेखित ‘नेपाललाई बफर स्टेटबाट भाइब्रेन्ट ब्रिजमा रूपान्तरण गर्ने’ तथा ‘सबैसँग समदूरी र समनिकटताको नीति अपनाउने’ प्रस्तावप्रति टिप्पणी गर्दै उनले कूटनीतिमा प्रयोग हुने हरेक शब्दको गहिरो अर्थ हुने भएकाले सावधानी आवश्यक रहेको जोड दिएका छन्।

उनले ‘समदूरी’ र ‘समनिकटता’ जस्ता शब्दहरू पनि संवेदनशील हुने उल्लेख गर्दै यस्ता विषयमा स्पष्टता र विवेकपूर्ण प्रयोग अपरिहार्य रहेको बताएका छन्।