- by समाचार कक्ष
- Mar 06, 2025
काठमाडौं, ६ साउन — नेपालका प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका संस्थापक नेता विश्वेश्वरप्रसाद (वीपी) कोइरालाको स्मृति दिवस आज देशभर विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी मनाइँदै छ।
प्रजातान्त्रिक समाजवादका प्रमुख प्रवर्तक मानिने वीपी कोइरालाको वि.सं. २०३९ साल साउन ६ गते निधन भएको थियो। उहाँको राजनीतिक, सामाजिक तथा साहित्यिक योगदानको स्मरण गर्दै नेपाली कांग्रेस र यसका भ्रातृ संस्थाहरूले देशभर श्रद्धाञ्जली सभा, विचार गोष्ठी तथा विविध रचनात्मक कार्यक्रम आयोजना गरेका छन्।
वि.सं. २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसले दुई तिहाइ बहुमत हासिल गरेपछि वीपी कोइराला नेपालको पहिलो जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बनेका थिए। प्रधानमन्त्रीका रूपमा उहाँले बिर्ता प्रथा उन्मूलन र ‘जमिन जोत्नेको’ भन्ने नारासहित भूमिसुधार कार्यक्रम लागू गरी सामाजिक तथा आर्थिक रूपान्तरणका महत्वपूर्ण प्रयास गरेका थिए।
राजनीतिसँगै नेपाली साहित्यमा पनि वीपी कोइरालाको विशिष्ट योगदान रहेको छ। उनका ‘दोषी चस्मा’, ‘तीन घुम्ती’, ‘नरेन्द्र दाइ’, ‘सुम्निमा’, ‘मोदीआइन’ र ‘हिटलर र यहुदी’ जस्ता कृतिहरू नेपाली साहित्यका महत्वपूर्ण सिर्जनाका रूपमा परिचित छन्। मनोवैज्ञानिक यथार्थवादका प्रवर्तकमध्ये एक मानिने कोइरालाले नेपाली आख्यान साहित्यलाई नयाँ वैचारिक उचाइ प्रदान गरेका थिए।
नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना र लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यताको संस्थागत विकासका लागि उहाँले गरेको सङ्घर्ष, मेलमिलापको नीति तथा लोकतान्त्रिक सोच आज पनि नेपाली राजनीतिक वृत्तमा उत्तिकै सान्दर्भिक मानिन्छ। उहाँको स्मृतिमा प्रत्येक वर्ष साउन ६ गते वीपी स्मृति दिवस मनाउने गरिन्छ।